Skip to main content

Posts

Showing posts from October, 2022

AI và suy luận nhân-quả (p1)

Nhiều người trong số chúng ta sống ở nông thôn, và trong nhà thường nuôi vài con gà. Ta có thể dễ dàng quan sát thấy sau khi gà gáy một lúc thì mặt trời bắt đầu mọc. Câu hỏi là có phải vì gà gáy nên mặt trời mới mọc không? Hay là ngược lại, vì chú gà trống biết mặt trời sắp mọc nên mới cất tiếng gáy? Không quá khó để trả lời câu hỏi này. Một cách trực quan nhất là "mặt trời nhìn có vẻ to hơn con gà. Vậy thì đúng là mặt trời tác động tới con gà rồi, chứ làm sao mà con gà có thể nhấc mặt trời lên nổi". Nếu giỏi vật lý một chút thì ta biết rằng trái đất tự xoay quanh trục nên sẽ có ngày và đêm một cách tuần hoàn, không liên quan gì tới chú gà trống. Tóm lại là mặt trời cứ mọc lên hàng ngày, còn chú gà trống có gáy hay không thì cũng không sao. Trong trường hợp này, ta nói rằng thời gian gà gáy và thời gian mặt trời mọc có liên quan với nhau (association). Và cũng có thể nói hai giá trị thời gian này có liên hệ hoặc tương quan với nhau (correlation). Lưu ý là correlation có ý ng...